به گزارش خبرگزاری حوزه از تهران، حجتالاسلام والمسلمین رفیعی، کارشناس دینی، روز یکشنبه در برنامه تلویزیونی «سمت خدا» با تبریک میلاد امام حسن عسکری(ع)، با اشاره به ویژگیهای دوران امامت آن حضرت، گفت: امام عسکری(ع) از نظر شرایط زمانی، مدت امامت، محل زندگی، نحوه ارتباط با مردم و زمینهسازی برای دوران غیبت، شرایطی متفاوت از بسیاری از ائمه اطهار(ع) داشتند.
وی با بیان اینکه امامان معصوم(ع) نور واحد هستند، اظهار کرد: یکی از تفاوتهای مهم امام حسن عسکری(ع) کوتاه بودن دوران امامت ایشان است. مدت امامت آن حضرت حدود شش سال بود و ایشان در ۲۸ سالگی به شهادت رسیدند.
حجتالاسلام والمسلمین رفیعی افزود: تفاوت دیگر این است که امام عسکری(ع) تقریباً تمام عمر خود را در سامرا سپری کردند. ایشان از کودکی به همراه پدر بزرگوارشان، امام هادی(ع)، به سامرا منتقل شدند و در این شهر تحت نظارت و کنترل حکومت عباسی زندگی کردند.
این کارشناس دینی با اشاره به جایگاه امام حسن عسکری(ع) در تاریخ امامت، ادامه داد: آن حضرت پدر امامی هستند که قرار بود دوران جدیدی از امامت را آغاز کند؛ امامی که در غیبت به سر میبرد. تا پیش از امام زمان(عج)، حدود ۲۵۰ سال امامان در میان مردم حضور داشتند، اما امام عسکری(ع) آخرین امام حاضر در جامعه بود و باید زمینه پذیرش دوران غیبت را نیز فراهم میکرد.
وی گسترش تشیع در زمان امام عسکری(ع) را از دیگر ویژگیهای این دوره دانست و گفت: در آن زمان شیعیان در شهرهای مختلف حضور داشتند؛ از نیشابور و قم گرفته تا اهواز، کوفه و دیگر مناطق. در کنار گسترش تشیع، فرقههای انحرافی نیز شکل گرفته بودند و امام باید علاوه بر هدایت جامعه شیعه، با این انحرافات نیز مقابله میکرد.
حجتالاسلام والمسلمین رفیعی یکی از مهمترین اقدامات امام عسکری(ع) را حفظ جان و معرفی امام زمان(عج) دانست و اظهار کرد: امام عسکری(ع) باید از یک سو جان فرزند خود را حفظ میکردند و از سوی دیگر، وجود ایشان را برای شیعیان اثبات میکردند تا پس از شهادت امام عسکری(ع)، درباره وجود فرزند ایشان تردید ایجاد نشود.
وی افزود: امام عسکری(ع) امام زمان(عج) را به برخی افراد مورد اعتماد معرفی کردند. از جمله عثمان بن سعید، وکیل امام عسکری(ع)، که پس از آن از نایبان امام زمان(عج) شد، و احمد بن اسحاق اشعری که از نمایندگان امام بود.
این کارشناس دینی با اشاره به روایتی از معرفی امام زمان(عج) توسط امام عسکری(ع)، گفت: امام عسکری(ع) در مواردی به یاران خاص خود فرزندشان را نشان دادند و درباره ایشان فرمودند که امام پس از من و جانشین من در میان شماست.
حجتالاسلام والمسلمین رفیعی ادامه داد: در برخی نقلها نیز آمده است که امام عسکری(ع) برای حفظ جان امام زمان(عج) تدابیری اندیشیدند و سرانجام در هنگام بیماری و شهادت، زمینه حضور ایشان را در جامعه فراهم کردند. پس از شهادت امام عسکری(ع)، دوران غیبت صغری آغاز شد و ارتباط شیعیان با امام از مسیر نایبان خاص ادامه یافت.
وی شبکه وکالت را از دیگر اقدامات مهم ائمه و بهویژه امام حسن عسکری(ع) دانست و گفت: ارتباط ائمه با شیعیان از زمان امام کاظم(ع) بهدلیل شرایط امنیتی و محدودیتهای حکومتی از طریق وکلا گسترش یافت، اما در زمان امام عسکری(ع) این شبکه به اوج رسید؛ زیرا آن حضرت در سامرا تحت مراقبت شدید حکومت قرار داشتند و ارتباط مستقیم ایشان با مردم دشوار بود.
حجتالاسلام والمسلمین رفیعی با اشاره به حضور وکلای امام در مناطق مختلف، افزود: شخصیتهایی مانند ابراهیم بن هاشم قمی، فضل بن شاذان نیشابوری و احمد بن اسحاق اشعری از جمله افرادی بودند که در ارتباط با امامان نقش داشتند و نامهها و ارتباطات میان امام و شیعیان از این مسیر انجام میشد.
وی تأکید کرد: وکالت به معنای عصمت افراد نیست و در میان وکلای برخی ائمه نیز افرادی بودند که دچار انحراف شدند؛ از این رو، معیار اصلی، ارتباط و تأیید امام معصوم است.
این کارشناس دینی، مکاتبات امام عسکری(ع) را از دیگر ابعاد مهم زندگی ایشان عنوان کرد و گفت: در منابع، نامههای متعددی از امام عسکری(ع) ثبت شده که موضوعات اعتقادی، اخلاقی، اجتماعی و مشکلات شخصی مردم را دربرمیگیرد.
حجتالاسلام والمسلمین رفیعی با اشاره به محتوای این نامهها افزود: امام عسکری(ع) در این مکاتبات به پرسشهای اعتقادی پاسخ میدادند، مردم را راهنمایی میکردند و در مواردی به مشکلات شخصی آنان پاسخ میگفتند. در یکی از نامهها نیز در پاسخ به پرسشی درباره توحید، بر یگانگی خداوند، خالق بودن او و مخلوق نبودن ذات الهی تأکید شده است.
وی یکی دیگر از اقدامات امام عسکری(ع) را تبیین جایگاه اهلبیت(ع) و استمرار خط امامت دانست و گفت: امام عسکری(ع) به عنوان آخرین حلقه از امامان حاضر در جامعه، وظیفه داشتند جایگاه ائمه پیشین و مسیر امامت را برای مردم تبیین کنند و زمینه فکری جامعه را برای دوران جدید فراهم سازند.
حجتالاسلام والمسلمین رفیعی در ادامه با اشاره به روایتی درباره معرفی اهلبیت(ع) از سوی امام عسکری(ع)، اظهار کرد: آن حضرت در معرفی ائمه، از امیرالمؤمنین(ع) تا امام هادی(ع) و سپس امام زمان(عج)، بر استمرار خط امامت تأکید کردند. این مسئله نشان میدهد که امام عسکری(ع) حلقه پایانی دوران حضور ائمه در میان مردم بود.
وی همچنین یکی از مهمترین محورهای سخنان امام عسکری(ع) را تبیین وظایف شیعیان دانست و گفت: از نگاه آن حضرت، شیعه واقعی کسی است که در عمل به دستورات الهی و اهلبیت(ع) پایبند باشد.
حجتالاسلام والمسلمین رفیعی با اشاره به روایتی از امام عسکری(ع) درباره ویژگیهای شیعیان، افزود: شیعیان واقعی اهل ایثار هستند؛ دیگران را بر خود مقدم میکنند و حتی در شرایط نیاز، به دیگران کمک میکنند. همچنین شیعه را نباید در جایی دید که خداوند از حضور در آن نهی کرده و باید در جایی حضور داشته باشد که خداوند به آن امر کرده است.
این کارشناس دینی ادامه داد: امام عسکری(ع) تقوا، راستگویی، امانتداری و خوشاخلاقی را از ویژگیهایی دانستهاند که موجب خشنودی اهلبیت(ع) میشود. بنابراین، محبت به اهلبیت(ع) باید در رفتار و سبک زندگی انسان نمود داشته باشد.
وی با تفکیک میان «شیعه» و «محب» در برخی روایات، اظهار کرد: در بیان امام عسکری(ع)، شیعه کسی است که در عمل از دستورات اهلبیت(ع) پیروی کند؛ صرف محبت بدون التزام عملی، مرتبه دیگری است.
حجتالاسلام والمسلمین رفیعی همچنین با اشاره به توصیههای امام عسکری(ع) درباره رفتار با پیروان دیگر مذاهب، گفت: آن حضرت بر رعایت حقوق دیگر مذاهب، حضور در تشییع جنازه آنان، عیادت از بیماران و حفظ وحدت تأکید داشتند. این آموزهها نشان میدهد که حفظ وحدت و پرهیز از ایجاد اختلاف، بخشی از رفتار مورد انتظار از شیعیان است.
وی در بخش پایانی سخنان خود، با اشاره به دوران غیبت، گفت: امام عسکری(ع) مردم را برای دوران نبود دسترسی مستقیم به امام آماده کردند و آنان را به فقها و عالمان دینی ارجاع دادند. در این دوره، مردم باید مسائل دینی خود را از عالمان و فقها دریافت کنند و امور شرعی مانند پرداخت خمس نیز از مسیر مورد تأیید شرع انجام شود.
این استاد حوزه و دانشگاه خاطرنشان کرد: مجموعه این اقدامات نشان میدهد که امام حسن عسکری(ع) در سالهای کوتاه امامت خود، علاوه بر هدایت جامعه شیعه، برای حفظ جان امام زمان(عج)، معرفی ایشان، آمادهسازی شیعیان برای دوران غیبت، ایجاد و تقویت شبکه وکالت، پاسخگویی به مسائل اعتقادی و تبیین وظایف شیعیان تلاش کردند.
انتهای پیام/
نظر شما